IŞİD, Irak’ta ilerliyor: Son 24 saatte yaşananlar ve sahada son durum
Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) Irak’taki ilerleyişini sürdürüyor. Ürdün ve Suriye sınırındaki üç kapı IŞİD’in eline geçerken, Suriye savaş uçakları IŞİD mevzilerine saldırı düzenledi. Kerry, Bağdat’a sürpriz bir ziyarette bulundu, Iraklı siyasi ve dini liderlerle temaslarda bulundu. Irak ve Suriye’de yaşanan IŞİD krizine dair son 24 saatte sahada yaşanan son gelişmeler ile uluslararası arena da krize dair gösterilen tepkiler ve yapılan açıklamaları derledik
Üç sınır kapısı IŞİD’in elinde
AA muhabirine konuşan Anbar iline bağlı El Kaim ilçesi Kaymakamı Ferhan Fetihan, “IŞİD militanları, Irak’ın Suriye sınırındaki El Kaim ve El Velid sınır kapıları ile Ürdün sınırındaki Taribil Sınır Kapısı’nın kontrolünü ele geçirdi ve hendek kazarak hudut bölgelerinde konuşlandı” dedi. IŞİD’in ilerleyişi nedeniyle komşu ülke Ürdün’ün 181 kilometrelik Irak sınırı boyunca alarma geçtiği ve sınır boyunca güvenlik önlemlerini artırdığı belirtildi.
Ürdün Enformasyon Bakanı Muhammed Mevmeni Reuters’e yaptığı açıklamada, 22 Haziran itibariyle sınır kapısına Irak tarafından ulaşımda sıkıntılar yaşanmaya başladığını söyledi. Sınırdan geçmek isteyen araçların bazı silahlı gruplar tarafından engellendiği ve saldırıya uğradığını söyleyen Mevmeni, sınır kapısının iki ülke arasında ziyaret ve mal taşıma amaçlı kullanıldığını vurguladı. Mevmeni sınır kapısının ulaşıma tamamen kapatıldığını da ifade etti.
Suriye-Irak sınırında bulunan El Kaim kentinin ardından, Rave, Anhu, Er Retbe ve Hadise ilçeleri de ordunun çekilmesi nedeniyle çatışmadan IŞİD’in eline geçti.
Suriye savaş uçakları, IŞİD’i vurdu
NTV’nin haberine göre; Suriye savaş uçakları, IŞİD mevzilerine beş hava saldırısı düzenledi. Sınırdaki Ebu Kemal kenti ve IŞİD’e bağlılığını ilan eden Muhasan kasabasının hedef alındığı operasyonda 16 kişinin öldüğü belirtildi.
Telafer Askeri Havaalanı IŞİD’in elinde
Daha önce Telafer Havaalanı dışında kentten çekilen Irak Ordusu, Musul’un 60 kilometre batısındaki Telafer Askeri Havaalanı da kaybetti ve havaalanının IŞİD’in kontrolüne geçti. Örgüt, Irak Ordusu’na ait silahlara da el koydu. Öte yandan, Irak Özel Kuvvetler Komutanı olan “Maliki’nin Aslanı” lakaplı Ebu Velid ve yüzlerce askerin, Şengal bölgesine geçerek Peşmergelere sığındığı iddia edildi.
Hamaney: ‘ABD müdahalesine karşıyız’
İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Irak’a yapılacak her türlü ABD müdahalesine karşı olduğunu söyledi. Hamaney, ABD’yi “Kendi hegemonyası altında bir Irak istemek” ve “ABD maşalarıyla Irak’ı yönetmeye çalışmak” ile suçladı. Hamaney “Irak’ta gerçek çatışma ABD yanlısı olanlar ve bağımsız bir Irak isteyenler arasında yaşanıyor” dedi.
Kerry’den Bağdat ziyareti
Başkent Bağdat’ta temaslarda bulunan ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ilk olarak Başbakan Nuri el Maliki ile daha sonra Dışişleri Bakanı Hoşyer Zebari ile bir araya geldi. Kerry daha sonra diğer Iraklı Sünni ve Kürt liderlerle görüşerek ülkedeki son durumu değerlendirecek. Kerry’nin görüştüğü isimler arasında Şii din adamı Ammar el Hekim ile Irak Meclis Başkanı Usame el Nuceyfi’de bulunuyor.
Irak’a yardımların yoğunlaştırılacağını açıklayan Kerry, “IŞİD yüzünden Irak’ın varlığı tehdit altında. Irak güçlerine yardımlarımız yoğun ve devamlı olacak.” dedi.
Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şükri ile dün (22 Haziran) yaptığı görüşmenin ardından açıklamalarda bulunan Kerry, “Irak’ı kimin yöneteceği Iraklıların kararıdır, ABD’nin bu konuda hiçbir müdahalesi olmaz” dedi. Kerry, “Irak’ta şu anda yaşanan krizden ABD sorumlu değildir. ABD, Iraklıların kendi hükümetlerine sahip olabilmeleri için çok çalışıp, çok kayıp verdi” ifadelerini kullandı.
ABD’li senatör: “IŞİD’i ABD silahlandırdı”
Posta212 gazetesinin haberine göre, ABD’li Cumhuriyetçi senatör Rand Paul, Suriye’de IŞİD’in silahlanmasına ABD’nin yardım ettiğini öne sürdü. IŞİD’in El Kaide’nin bir uzantısı olduğunu hatırlatan Senatör, “Aslında, Beşar Esad’ı devirmek için Suriyeli isyancılara silah yardımı yapıldı” dedi. CNN Televizyonunda katıldığı bir programda görüşlerini açıklayan Kentucy senatörü Paul, “Esad devrilseydi, Suriye cihadın başkenti olurdu” dedi. Senatör Paul, Suriye ile ilgili uygulanan politikaların çelişkili olduğuna dikkat çekti. IŞİD’in ABD için önemli bir tehdit oluşturmadığı fikrini savunan Senatör Paul, “Başkan Obama’nın geçtiğimiz günlerde söylediği gibi ancak orta ve uzun vadede bir tehdit olabilir” diye konuştu.
Enerji Bakanı Yıldız: Petrol paraları Halkbank’ta
Coğrafi Bilgi Sistemi Projesi ve yeni internet sayfasının tanıtım toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Enerji Bakanı Taner Yıldız, Türkiye üzerinden sevk edilen Kuzey Irak petrolünün akıbetiyle ilgili bilgiler verdi. Şu ana kadar Ceyhan Limanı’ndan üç tanker petrolün sevk edildiğini belirten Yıldız, dördüncü kargonun da 22 Haziran akşamı itibariyle yüklenmeye başladığını açıkladı.
Enerji Bakanı petrolün hangi ülkelere satıldığına ilişkin soruya ise şu yanıtı verdi:
Yüklenen kargo İsrail’e mi, başka ülkeye mi gitmiştir; bunlar Türkiye’nin problemi değil. Çünkü petrol Irak’ın petrolü, ihaleyi açan ve satan da Iraklı kardeşlerimiz. Onların her türlü tasarrufları kendi bünyeleri içerisinde söz konusu. Belki kargo İsrail’e gitmiş olabilir ama sattıkları nokta başka olabilir. Petrol borsasına giren bir mal birinci, ikinci elden farklı sahipliklere doğru gidebilir. Biz Türkiye olarak bu kısmıyla ilgilenmiyoruz. Genel Akdeniz piyasasına sattıklarını söylediler ve şu anda Kerkük Yumurtalık Ham Petrol Boru Hattı’ndaki boş kapasitenin Kuzey Irak tarafından kullanılması dolayısıyla Bağdat’ın da yüklerini hafifletmesi açısından önemli olduğu kanaatindeyiz. Oradaki siyasi istikrarın son üç haftada çok ciddi bozulması enerji sektörünü etkilemektedir. Biz de bunları yakından takip ediyoruz.
“Para hem Erbil hem Bağdat’ın”
Yıldız şimdiye kadar 97 milyon dolarlık Kürt petrolünün satıldığını ve bu miktarın 93 milyon dolarının Halkbank’taki hesaba yatırıldığını söyledi.
Türkiye daha önce Bağdat’taki Maliki hükümetiyle Federal Kürdistan Bölgesi arasındaki petrol anlaşmazlığı için üçlü bir mekanizma önermiş, iki taraf anlaşana dek Kürt petrol gelirlerinin Halkbank’taki ortak hesapta biriktirilmesini teklif etmişti. Bağdat bunu reddetmişti. Yıldız şu ana dek Halkbank’ta biriken 94 milyon doların hem Bağdat hem de Erbil’in bilgisi dahilinde olduğunu belirterek şunları söyledi:
Bu para hem Bağdat’a dekont edilen hem de Erbil’in bilgisinde bulunan paralardır. Irak petrolüne karşı Irak’ın geliri için oluşturulan paralardır. Türkiye’nin kurduğu sistem, bütün bu karmaşa içerisinde değeri daha fazla anlaşılacak bir sistemdir. Bunu zamanla göreceğiz. Halkbank’ın bu sistem içerisinde bulunuyor olması son derece sağlıklı. Bu, bölgemiz ve ülkemiz açısından son derece doğru bir tercihti. Kargolar gittikçe onların paraları da Halkbank’a yatırılacak
‘IŞİD tehdidi enerji sektörünü etkiliyor’
Bakan Yıldız, Kuzey Irak’tan sevk edilen ve Ceyhan’da depolanan petrolün 2,6 milyon varile kadar çıktığını, kargoların ise birer milyon olarak yüklendiğini söyledi. Günlük 120 bin varil civarında bir sevkiyat gerçekleştiğini ifade eden Yıldız, Ceyhan’daki petrolün miktarının ortalama 1,8-2 milyon varil civarında değiştiğini belitti. Yıldız tanklarda 1 milyon varilin üzerinde depolama kapasitesi bulunduğunu söyledi.
Irak’taki gelişmelerin ardından petrol fiyatlarının yükselmesine dair kaygıları da dile getiren Yıldız, “Petrolün 107-108 dolarlara düşen varil fiyatı, IŞİD’in faaliyetleri nedeniyle ortaya çıkan gelişmelerle 115 dolarlar seviyesine yükseldi” dedi.
SENDİKA.ORG-DHA-DİHA
