İslami Okulların Bana Öğretemediği 6 Şey (Mina Khan)
Mina Khan'ın Muslim Girl sitesinde yayınlanan "6 Things
Islamic School Failed To Teach Me" yazısını aşağıda ilginize sunuyoruz…
Mina Khan'ın ABD merkezli Muslim Girl sitesinde yayınlanan 6
Things Islamic School Failed To Teach Me yazısını Eda Canımana Türkçeleştirdi.
İslami özel okullar: birçok öğrencinin hem diğer kendi
yaşıtı olan müslümanlarla aynı okul müfredatıyla tanışarak hem de dinlerini
daha detaylı öğrenerek Amerikalı ve müslüman kimliklerini keşfettikleri yer.
Fakat sıklıkla görüyoruz ki bu okullar müslüman topluluklarımızın ne yazık ki
tabu addettiği önemli konuları tartışamıyor. İslami okulların öğrencilere çok
önemli olduğunu öğretmediği birçok konu var. İşte İslami bir okulun iyi
öğretmediği altı şey:
1) Kadın Sağlığı
Birincinin birincisi, “menstürasyon” ve “regl” kelimeleri
"ayıp kelimeler". Hiçbir kızdan ne bunun hakkında konuşması beklenir
ne de böyle bir süreç geçirdiğini belli etmesine izin verilir. Eğer sohbet
sırasında konu buraya gelirse kızlar birden sessizleşir; ama oğlanlar sanki bu
doğal bir süreç değilmiş gibi iğrenen sesler çıkarır.
Ağrılar kötüleştiği zaman kızların ya “buna katlanması” ya
da gizli bir şekilde hemşireye gitmesi beklenir. Sonrasında sınıfa geldiğinde
de azar işitirler; çünkü “aşırı mide ağrısı” derse gelmemek için bahane değil.
Genel anlamda regl asla yeterince detaylı konuşulan bir konu olmadı ve tipik
olarak kızlar böyle bir şeyi ilk defa sekizinci sınıfta duyuyor. Erken regl
olan kızlar bazen bunun ne olduğu hakkında bir fikre sahip olmuyor ve başka
herhangi bir bilgi verilmeden ellerine ped tutuşturuluyor.
Sağlık derslerinin karma olması doğru yolda çok önemli bir
adımdı; ama bu derslerde sadece bilimsel süreç hakkında temel bilgiler
veriliyordu ve bu bilgiler kişisel olmayan ve tartışması tuhaf bir hale
getiriliyordu. Kadın sağlığından, hijyen ve ergenlikten hamilelik ve cinselliğe
kadar, hiçbir zaman detaylı bir şekilde bahsedilmedi. Mesela pedler
tuvaletlerde genellikle yer altından atılır ve klozete atılıp sifonu çekilir;
çünkü kızlara okulda ped kullanımı hakkında iyi bilgilendirme yapılmaz. Dişil
hijyen ise okullarda bu konuda baştan beri hiçbir şey öğretilmemesine rağmen
kızların azar işittiği bir başka konu.
2) Cinsellik Eğitimi
Cinsellik “kötü kelime olarak” etiketlendi ve bazen “cinsel
ilişki” demek bile başınızı belaya sokabilirdi de. Cinselliği ilk tartıştığınızda
her şey çok basite indirgenir ve muhtemel enfeksiyon veya hastalıklar açıkça
konuşulmazdı: ne de doğum kontrolü, kondom ne de cinsel sağlık. Öğrencilerin
İslami okullardan geldiği düşünülerek bu konular hiç anlatılmadı. Bu yüzden
İslami okullar gerçek dünya meselelerini konuşulmadığı bir fanus oluşturdu;
çünkü önemsiz ya da bazı noktalarda "uygunsuz" ve en önemlisi tabu
addedildi.
Meraklı öğrencileri cinsellik hakkında karanlıkta bırakmak
akıl almaz derecede problemli ve tehlikeli. İslami okullar cinsellik eğitimi
hakkında bilgilendirme yapmadıkça öğrenciler faydadan çok zarara yol açacak yer
ve kaynaklardan öğrenecek. Çocuklar yalnızca cinsellik hakkında değil
korunmasız cinsellik sonucu ortaya çıkan risk ve hastalıklar hakkında da
yeterince öğrenmediği için sayısız problemlerle karşılaşılabilir.
Özellikle genç kadınlar kullanıma açık doğum kontrol
aletlerinden ve neden önemli olabileceklerinden habersiz. Evliliğe kadar
cinsellikten konuşmamak adil değil, hatta açıkça söylemek gerekirse aptalca.
“Sağlık eğitimi, savunma araştırma ve eğitim aracılığıyla cinsel sağlık ve
müslüman topluluklarda cinsel şiddet farkındalığını” teşvik eden HEART Women
& Girls’ün yaptığı çalışmaları bu nedenle takdir ediyorum ve tüm kalbimle
destekliyorum. İslami okulların bu konuda harekete geçmesi ve cinsellik eğitimi
hakkında konuşması gerekiyor; çünkü bu bir tabu olmamalı.
3) Akıl Sağlığı
Akıl sağlığı okullarda tatışılsa da gerçek bir sağlık sorunu
olarak tartışılmıyor. Gelip yardım istemeleri konusunda öğrencileri cesaretlendirmek
yerine öğrencileri namaz kılmadıkları veya zikir yapmadıkları için suçluyorlar.
Birisi bir yeme bozukluğuna sahip olduğu zaman onları “güçsüz” olarak
etiketliyorlar ve bu, öğrencilerin bunu açıkça belli olana kadar saklamalarına
neden oluyor. Öğle yemeği saatlerini atlıyorlar ve koridorlarda
geçiştiriyorlar, kiloları korkutucu derecede düşüyor. Fakat dikkat çektikleri
zaman buna “yeme bozukluğu” denmiyor, sadece “sağlık sorunu” deyip
geçiştiriliyor.
İntihar düşünceleri, depresyon ve anksiyete ile alay
ediliyor; çünkü bunlar “doğru bir Müslümanın onaylayacağı” bir şey değil. Bu
tip düşünceleri olan insanlar bunu kendine saklamak zorundalar; çünkü intihar
hakkındaki okul tartışmaları öğrencilerin bunun hakkında konuşmada cesaretini
kırıyor. Anksiyete ve depresyon gibi şeyler asla dikkate alınmıyor ve bunların
semptomları gözden kaçırılıyor. Bu da okulda çocukların doğru tedavi veya
yardıma ulaşmasını önlüyor.
4) Cinsel Saldırı/Taciz
Okulda “tecavüz” dendiğinde korkudan sinmeyen ya da
duraksayıp odanın etrafına şaşkınca bakmayan bir tek insan yoktu. Genç kızlar
hep tesettürlü oldukları için kendilerine bir şey olma ihtimalinin düşük olduğu
anlatılırken, oğlanlar konunun ciddiyetinin ve bir gün kendilerinin de bunun
kurbanı olabileceğinin farkında olmadan bilinçsizce şakalar yaparlar.
Cinsel saldırı/taciz okullarda çok nadir tartışılır ve
tartışılması istendiği zaman öğrencilere bu konular hakkında konuşmanın “uygun”
olmadığı söylenir. Tecavüz ve cinsel taciz hakkında tartışmanın yoksunluğu,
müslüman topluluklarda kurbanın suçlanmasının kaynağı. “Hijab (tesettür)
giydiğin için korunursun” gibi şeyler söylemek utandırıcı, uygunsuz ve doğru
değil. Tecavüz evlilik içinde bile gerçekleşebilir. Herkes kurban olabilir.
İslami okulların bunu kabul etmekte zorlanması, parçası olduğumuz müslüman
topluluklarda kaygı verici ve utandırıcı. Ev içi ve sözlü taciz konuları bile
ihmal ediliyor. Eğer bunlar öğrencilerle konuşulamayacak kadar utandırıcı ve
tabu ise neden kendi topluluğumuzda korkutucu derecede taciz ve cinsel şiddet
oranları var? Bugüne kadar birçok erkek tecavüz şakaları yapmakta sakınca
görmedi ve birçok genç kadın ne olduğunu profesyonellere anlatmaktan utanıyor.
Akranlarımla korkunç şakalar hakkında konuştuğumu ve hiçbir
oğlan çocuğun özür dilemediğini hatırlıyorum. Buna karşın genç kızlar oğlanlara
“budala” veya “sinir bozucu” dedikleri için onlardan özür diliyorlardı. O an,
topluluğumuzda oğlan ve kız çocuklarına nasıl davrandığımız konusunda şok
olmuştum.
Ayrıca topluluğumuzda ne zaman bir cinsel şiddet ve taciz
vakası olursa kurbanı dikkatinin merkezine alan ve faili unutan bir eğilim de
var. Tipik olarak kurban giyiminden dolayı ya da gece ne kadar dışarıda
olduğundan dolayı sorgulanır. Kurban, mescit/okulun yaklaşımından dolayı
böylece kendini kirli ve kullanılmış hisseder.
Bunun dışında kalarak bu gibi konuları konuşmak için güvenli
bir ortam yaratmayan ve erkeklerin, cinsel hayatını yaşayan kadınları
eleştirdiği yer olan İslami okullar bu konuların ne kadar ciddi ve önemli
olduğunu kavrayabilecek yeterlilikte değil.
5) Kadın Hakları/Feminizm
Son sınıfa geldiğimde feminizm hakkında bir tartışma yaptık.
Bize feminizmin bizim “dava”mız olması gereken bir şey olmadığı, çünkü İslam’ın
zaten kadınlara ve erkeklere eşit haklar verdiği söylendi. Fakat bu ülkede ve
bizim dünya çapındaki sözde “müslüman ülkelerimiz”de kadınlar erkeklerle eşit
mi davranılıyor? Kadınlara hak ettikleri her hak veriliyor mu?
İslam cinsler arası eşit hakları sağlayabilir, ama bu haklar
birçok kez uygulanmıyor. Bunun sonucunda kadınlar hala hakları için savaşıyor.
Yani evet, müslüman kadınlar bu mücadelenin bir parçası; çünkü biz bu toplumun
parçasıyız ve bu sorunu çözmenin tek yolu, diğer kadınlarla bir araya gelmek ve
değişim talep etmek.
Bununla sınırlı olmayıp kadın hakları okulda şaka malzemesi
olarak görülüyor. Ne zaman genç kızlar bu konuyu açsa oğlanlar gülüyor ve ne
kadar “hassas” olduğumuz konusunda bizi uyarıyordu. İlginçtir ki bizim
yaşadıklarımızı yaşamayan insanlar mücadelemizi küçük düşürmeye cüret
edebiliyor.
6) Renkçilik/Irkçılık
Herhangi bir İslami okulda yürüyün, siyah bir öğrencinin
olmadığını fark edersiniz. Bu Desi/Arap çoğunluklu topluluklarda renkçiliğin ne
kadar yaygın olduğunun büyük bir göstergesi. Daha da iğrenci, okuldaki bir avuç
siyah öğrenci, öğrenciler ve öğretmenler tarafından “şaka” olarak geçiştirilen
zalim yorumlara maruz kalıyor. Mesela sınıfta oyalanırken yakın bir arkadaşıma
yapılan bir yorum “sizin gibi insanların nasıl olduğunu biliyorum” şeklindeydi.
Müslüman topluluklar, gözle görülen ve pasif ırkçılıklarını,
aslında siyahlarden nefret edemeyeceklerinin göstergesi olarak Bilal’in (RA)
hikayesini kullanarak saklamayı çok severler. Fakat, Siyah Hayatlar Önemli’yi
(Black lives Matter), polis şiddetini, var olan ırkçılığı çok az biliyoruz.
Adalete adanmışlık hiçbir zaman Siyah Hayatlar Önemli’yi ya da kendi Desi/Arap
müslüman kimliklerini korumak dışında bir şeyi kapsamadı.
Ağırlıklı olarak Desi/Arap topluluğu olan bu bireyler aynı
zamanda kendilerine toplulukla tek lider olma rolü atfediyor. Siyah bir insan
geldiğinde kendilerine birden “aykırı tip” ve azınlığın da azınlığı olarak
davranılıyor.
İslami okulların kendilerince faydaları var. Fakat bir
topluluk olarak bilincinde olmamız ve hakkında tartışmak için çaba göstermemiz
gereken birçok şey var. Okullarda tabu hakkında konuşmadıkça veya gerçek
sorunları tartışmadıkça müslüman gençliği riske atıyoruz ve Ümmet olarak
ilerlemeyi başaramıyoruz.
Feragatname: Bu yazı sadece yazarın İslami bir okuldaki
deneyimlerinden edindiği izlenimlerden oluşmaktadır ve her İslami okul ve müfredatı
yansıtmamaktadır. (EA-BİANET)
