Adalet Bakanı Gürlek'e yaptırım da istenen Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye raporu kabul edildi!
Adalet Bakanı Akın Gürlek'e yaptırım istenen maddenin yer aldığı AP'nin Türkiye raporunun oylaması sonuçlandı. Rapor, 381 oyla kabul edildi. Raporun ardından yapılan açıklamada "Türkiye, tamamen otoriter bir modele doğru hızla ilerlemeyi sürdürüyor" ifadeleri yer aldı.
Avrupa Parlamentosu'nun internet sitesinde yayımlanan açıklamada "Avrupa Parlamentosu üyeleri, AB’nin genişleme politikasının yeniden ivme kazandığı bir dönemde Türkiye’nin demokratik reform eksikliği nedeniyle bu fırsat penceresini kaçırdığı sonucuna vardı. Çarşamba günü kabul edilen kararda 381 lehte, 107 aleyhte oy kullanılırken, 171 üye çekimser kaldı." ifadeleri yer aldı.
AP'nin sitesinde yer alan açıklamada, Türkiye'ye ilişkin Avrupa Birliği katılım sürecini etkileyen "temel eksikliklerin giderilmediği" belirtildi. AP'nin açıklaması şöyle devam etti: "
"Türk hükümetine hukukun üstünlüğü, insan hakları, demokratik standartlar, basın özgürlüğü ve diğer temel özgürlükler alanlarında süregelen eksiklikleri gidermesi, ayrıca iyi komşuluk ilişkilerine ve uluslararası hukuka saygı göstermesi çağrısında bulundu. Parlamento, Türkiye’nin Yunanistan ve Kıbrıs gibi AB üyesi ülkelerin egemenlik haklarını ihlal etmeyi sürdürmesini üzüntüyle karşıladı. Raporda ayrıca diğer AB kurumlarının ve birçok üye devletin bu gelişmelere sınırlı tepki göstermesi eleştirildi; Türkiye’de demokratik standartlar ve hukukun üstünlüğünün savunulması için daha güçlü bir tutum almaları istendi."
Rapora ilişkin açıklamalarda bulunan AP Türkiye Raportörü Sancho Nachez Amor, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye, tamamen otoriter bir modele doğru hızla ilerlemeyi sürdürüyor. Ana muhalefet partisi CHP’yi ve onun meşru yönetimini hedef alan son dava, demokratik çoğulculuk ve hukukun üstünlüğündeki daha geniş aşınmanın son örneği; siyasi amaçlar için silaha dönüştürülmüş bir yargının rolünü ortaya koyuyor. Böylesine ciddi bir durum karşısında, Komisyon’un, Avrupa Dış İlişkiler Servisi’nin ve üye devletlerin sessiz tepkisinden derin kaygı duyuyoruz. Bu kurumlar ve ülkeler, Türkiye’de demokrasinin süregelen tasfiyesine göz yummayı sürdürüyor. Bu sessizlik, AB’nin imajını ve güvenilirliğini zedeliyor; Türk toplumunun en Avrupa yanlısı ve demokrasi yanlısı kesimlerini daha da uzaklaştırıyor. Bunun sonuçlarının telafi edilmesi yıllar alabilir.”
Üyeleri halk tarafından doğrudan seçilen ve Avrupa Birliği'nin (AB) yasama organı olarak görev yapan AP'nin raporlarının bağlayıcılığı yok.
Raporda neler var?
BBC Türkçe'nin aktardığı habere göre, bağlayıcılığı olmayan belgenin son taslağına verilen 55 değişiklik önergesinden bazıları kabul edildi.
Bu önergeler sayesinde metne giren vurgular arasında Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki tezlerine destek veren ve Türkiye'nin ön planda tuttuğu "Mavi Vatan" doktrininin aleyhine olanlar dikkat çekiyor.
Raporda "Mavi Vatan" doktrinini yasalaştıracak tasarıyla ilgili AP'nin duyduğu endişe de değişiklik önergesiyle metne girdi. Kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölgeleri sınırlandırma, bu bölgelerdeki doğal kaynakları arama ve işletme hakkı konularında Türkiye'nin üye ülkelerin egemenlik haklarına saygı göstermesi ve bunlara aykırı olacak yasa çıkarmaması talep edildi.
Mutlak butlan vurgusu
Taslak raporda yer almayan CHP'ye ilişkin mutlak butlan kararı konusu da buna ilişkin değişiklik önergesinin kabulüyle metne girdi.
Mutlak butlan konusunda raporda şu ifadelere yer verildi: "AP, bu durumu muhalefete yönelik daha geniş çaplı bir baskı eğiliminin en son örneği olarak değerlendiriyor. Bu eğilim, gelecekteki seçimlerde potansiyel rakipleri ortadan kaldırmak amacıyla yargı sisteminin bir araç olarak kullanılması ve dolayısıyla Türkiye'yi tamamen otoriter bir sisteme daha da sıkı bir şekilde bağlamayı içeriyor."
Gri pasaport vurgusu
Schengen vizesine ilişkin konular metinde geniş şekilde işlenirken Türkiye'ye vize muafiyeti için gerekli olan son altı kriteri yerine getirme çağrısı yapıldı. Vize kolaylaştırma adımlarına destek veren ve üye ülkelere bu konuyla bağlantılı kaynak artırımı çağrısında bulunan AP'nin, bu yıl hizmet pasaportlarına atıf yapması dikkat çekti:
"AP, Türk hükümetinin, tüm nüfusa fayda sağlayabilecek bir çerçeve oluşturmak için gerekli adımları atmazken sayıları bilinmeyen hizmet pasaportlarını suistimal etmesinden üzüntü duymaktadır."
Akın Gürlek'e yaptırım çağrısı metinde
Taslak belgede yer alan Adalet Bakanı Akın Gürlek'e yaptırım çağrısı, raporun son hâlinde de yer aldı. Raporda, "demokratik gerileme göz önüne alınarak" insan hakları ve temel özgürlüklerin ciddi ve kasıtlı ihlallerinden sorumlu Türk yetkililere karşı, AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi'nin işletilmesi talebi yer alıyor. Belgede, "Bu yetkililer arasında, kayyum rolünü üstlenenler ve onları atayanlar veya devletin baskıcı mekanizmasında kilit rol oynayanlar, örneğin eski İstanbul Başsavcısı Akın Gürlek gibi isimler yer almaktadır" ifadeleri kullanıldı.
AP'nin çağrısı ilgili kişilerin AB'deki varlıkların dondurulması odaklı. AP ilk kez spesifik isim belirtse de kısıtlayıcı önlem çağrısı ilk değil. (T24)
