2013 işçi direnişleri
2013’te emekçiler direnişteydi. Şişecam işçilerinin direnişiyle açılan 2013 yılını geride bırakırken Muğla Yatağan’daki enerji ve maden işçileri, Adana Balcalı’daki sağlık işçileri, İzmir GEDAŞ’taki enerji işçileri, İstanbul Punto Deri’de deri işçileri, Kocaeli Pakmaya fabrikasında gıda işçileri ve Gebze FENİŞ fabrikasındaki metal işçileri 2014’ü de direnişle karşılayacak.
2013 yılında işçilerin iradesiyle gerçekleştirilen, yoğun bir kamuoyu desteği sağlayan, işvereni ticari açıdan zor duruma sokan, halk desteği sağlayan veya bulunduğu işyerinin diğer bileşenlerinin desteğini sağlayan ve en önemlisi bir sendikal öncülükle yürütülen direnişlerin kazanıma ulaştığı görüldü.
AKP’nin emek alanına yönelik kıdem tazminatı hakkını fona devrederek gasp etme, taşeron yasası, özel istihdam büroları yasası gibi saldırı planları şimdilik rafa kalksa da 2014’te yeniden gündeme geleceğe benziyor. AKP’nin ve işverenlerin saldırıları sürerken emekçiler de bu saldırıları direnişle karşılamayı sürdüreceğe benziyor.
2013’teki direnişlerin hemen hemen tamamı lokal ölçekte işçi direnişleri olarak kaldı ancak DİSK’in kıdem tazminatı hakkının gaspına karşı başlattığı eylemler, işçilerin fiili mücadele çizgisine kitlesel bir biçimde dahil olabileceğini ve taleplerinin politik içerikler kazandığında hareketin yaygınlaşabileceğini göstermiş oldu. Benzer yaygınlaşma eğilimleri Şişecam, THY grevlerinde de ortaya çıkmıştı. Enerji-Sen’in Dersim’deki direnişi, İstanbul’daki Koç Üniversitesi işçileri direnişi ve Yatağan’daki enerji ve maden işçilerinin direnişi bölgelerinde yoğun bir halk desteği sağladı. Koç Üniversitesi işçileri ve Dersim’deki enerji işçileri kazanıma ulaşırken özelleştirmelere karşı bayrak açan Yatağan’daki enerji ve maden işçilerinin direnişi sürüyor.
60 direnişten 34’ü kazanıldı, 24’ü sürüyor, 2’si kaybedildi
Emekçiler 2013 yılında da hakları için direnişteydi. 2013 yılında 60 direniş gerçekleşti. Bu direnişlerin 34’ünde kazanım sağlandı. 26 direnişin 2’si kaybedildi. Kalan 24 direnişin 6’sı fiilen sürerken 18’i hukuki aşamada devam ediyor. 33 kazanımdan 30’u bir sendikanın öncülüğünde gerçekleştirilen direnişlerdi. 3 kazanım da fiili eylemlerle sağlandı.
Direnişlerden 14’ü grev biçimindeydi ve bu grevlerin 12’si yasal grev olurken Elazığ Eti Krom işçilerinin 40 ocakta fiilen iş bıraktığı ve sürdürdüğü eylemse yılın fiili tek greviydi. Bu grev herhangi bir sendika olmaksızın işçilerin kendi çabalarıyla sürdürülmeye çalışıldı ancak bir kazanım sağlanamadı. Fiili greve dönüşen ve işçilerin Enerji-Sen öncülüğünde her türlü saldırıya ve baskıya göğüs gerdiği ve halkla birlikte hareket etme yeteneğinin geliştirildiği AKSA FEDAŞ direnişi büyük bir kazanımla sonuçlandı. Benzer bir durum Koç Üniversitesi’ndeki taşeron şirket işçilerinin direnişinde yaşandı. Üniversitenin tüm bileşenleriyle birlikte hareket eden işçiler kazanıma ulaştı.
Bir grev de BES öncülüğünde kamu emekçileri tarafından gerçekleştirilen uyarı greviydi. 12 grevin 6’sı sendika ile işveren arasında anlaşmayla sona eren ancak anlaşma maddeleri işçiler açısından kabul görmeyen grev ve direnişlerdi. Kalan 4 grevden Çaykur grevi önemli bir kazanımla sonuçlanmazken THY grevi ve Camiş grevi hukuki aşamada sürüyor.
Uluslararası dayanışmanın ön plana çıktığı Leroy Merlin grevi kazanıma ulaştı. İşçilerin iradesinin ön planda olduğu Daiyang SK grevi ihracata dayalı üretim yapan tekstil firmalarında gerçekleştirilen tekstil işçileri grevi kazanımla sonuçlandı. İşçilerin fiilen örgütlemediği toplu iş sözleşmesindeki anlaşmazlıklar sonucu ilan edilen grevlerden Darphane, Folker Emmo, MMK Metalurji, Jumbo Metal, İSDEMİR, GAMAK grevleri işçiler lehine olmayan anlaşmalarla sonuçlandı.
60 direnişin 14’ü taşeron şirketlerdeki işçiler tarafından gerçekleştirilirken 45 direniş ise asıl işverenin işçileri tarafından gerçekleştirildi. 14 taşeron şirket bünyesindeki işçilerin direnişlerinden 11’i kazanımla sonuçlanırken 2’si hukuki aşamada biri de fiilen sürüyor. Kazanıma ulaşan 11 direnişin 7’si sendika öncülüğünde sürdürülen direnişlerdi. 4 direniş de fiili eylemler sonucunda kısa sürede kazanım sağlandı. 7 direnişten 5’i Devrimci Sağlık-İş tarafından 2’si Genel-İş tarafından gerçekleştirildi.
Direnişlerin geneli metal, taşıma, tekstil, sağlık, enerji ve genel hizmetler işkolunda
En çok direniş metal işkolunda gerçekleşti. 10 direnişin gerçekleştiği metal işkolunu 9’ar direnişle taşıma işkolu ile dokuma, hazır giyim ve deri işkolu izledi. Sağlık işkolunda 8 direniş meydana geldi. Enerji işkolunda 5, genel hizmetler işkolunda 4 ve ticaret, eğitim, büro ve güzel sanatlar işkolunda 3 direniş gerçekleşti. Madencilik işkolu, gıda işkolu 2’şer direniş yapılırken basın yayın işkolunda, iletişim işkolunda, kağıt işkolunda, petrokimya işkolunda, çimento toprak cam işkolunda, inşaat işkolunda ve gemi yapımı ve deniz taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk işkolunda 1’er direniş gerçekleşti. 1 direniş ise büro emekçileri tarafından gerçekleştirilen 1 günlük uyarı greviydi.
2013’ün direnİşçi’si DİSK
60 direnişin 51’i bir sendika tarafından gerçekleştirildi. Bu 51 direnişin 27’si DİSK’e bağlı sendikalar tarafından, 18’i Türk-İş’e bağlı sendikalar tarafından, 5’i Hak-İş’e bağlı sendikalar tarafından ve 1’i KESK üyesi sendika tarafından gerçekleştirildi. Türk-İş üyesi sendikalar tarafından gerçekleştirilen 18 direnişin 13’ü Türk-İş yönetimine muhalif Sendikal Güç Birliği Platformu üyesi sendikalar tarafından gerçekleştirildi.
En çok direnişi Devrimci Sağlık-İş gerçekleştirdi
2013’te en çok direniş gerçekleştiren sendika, 8 direnişle DİSK Devrimci Sağlık-İş oldu. Hak-İş’e bağlı Çelik-İş 5 direniş gerçekleştirdi ancak bu direnişlerin 4’ü toplu iş sözleşmesinde anlaşmazlık çıkması üzerine gerçekleştirilen ve işçilerin taleplerinin tümünün kabul edilmediği anlaşmalarla son ererken 1’i (FENİŞ direnişi) işçilerin iradesiyle kıdem tazminatı hakları için sürdürülüyor. DİSK Birleşik Metal-İş, DİSK Nakliyat-İş, DİSK Genel-İş ve DİSK Enerji-Sen 4’er direniş gerçekleştirirken Türk-İş Deri-İş ve Türk-İş TÜMTİS 3’er direniş, Türk-İş Tekgıda-İş, Türk-İş Hava-İş ve Türk-İş TEKSİF 2’şer direniş, DİSK Sosyal-İş, Türk-İş Petrol-İş, Türk-İş Selüloz-İş, Türk-İş Kristal-İş, DİSK Limter-İş, Türk-İş Basın-İş, Türk-İş Türk Metal, DİSK TEKSTİL ile Türk-İş Tes-İş ve Türk-İş Maden-İş 1’er direniş gerçekleştirdi. Bir direniş de KESK üyesi BES tarafından gerçekleştirildi.
Sendika.Org
